De VNG wil voor de eindevaluatie eind 2027 van de Rijksoverheid de gevolgen van de Wkb beter in beeld brengen. Over de gevolgen, inzet en organisatie van de VTH bestaan nu nog teveel verschillen van inzicht. Wat wordt er nou precies onderzocht?

De invoering van de Omgevingswet en Wkb krijgt in steeds meer gemeenten concrete vorm. Zij werken omgevingsplannen actiever bij, het aantal programma's groeit sterk en de overgang naar nieuwe digitale standaarden is grotendeels afgerond. De uitvoering blijft nog een uitdaging. Dat blijkt uit de voortgangsrapportage van de VNG.

De Wkb is in 2024 ingevoerd. Hoe werkt de wet in de praktijk? Om dat uit te zoeken is bij het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) een meldpunt geopend voor gemeenten, kwaliteitsborgers, aannemers en opdrachtgevers.

Bouwbedrijf Heijmans en de gemeente Vught willen een wijk 'vergunningvrij' bouwen. Dat zou anderhalf tot twee jaar tijdswinst opleveren voor het project. "Grote onzin", zegt Wico Ankersmit van de Vereniging Bouw- en Woningtoezicht Nederland. Ook andere organisaties zoals de Vereniging van Nederlandse Gemeenten zetten vraagtekens bij de werkwijze.

Terwijl het politieke landschap in Nederland volop in beweging is en de nieuwe Tweede Kamerleden zijn geïnstalleerd, blikt de VNG terug op het tweede kwartaal van 2025. Het aantal omgevingsvisies en programma's in het DSO blijft groeien. Gemeenten vorderen gestaag met de opbouw van het omgevingsplan, maar vooral het werken met de Wkb blijft een uitdaging. We gaan in op het kwartaalrapport van de VNG.

Moeten er striktere eisen gesteld worden aan de manier waarop kwaliteitsborgers hun werk doen, namelijk controleren of een gebouw voldoet aan de wettelijke technische eisen? Een deel van de gemeenten zou dat toejuichen. Brancheorganisatie VKBN vindt dat het aan de borgers zelf is om te beoordelen hoe ze hun controles uitoefenen en welke informatie ze daarbij gebruiken.

KPMG en Cebeon onderzochten in opdracht van de Interbestuurlijke Werkgroep Financiën (IWF) de financiële impact van de Omgevingswet en Wkb. De nulmeting van structurele taken en de geactualiseerde transitiekosten vormen een belangrijk ijkpunt voor de recent gestarte evaluaties en monitoring.

Gemeenten ondervinden nog veel uitdagingen bij de implementatie van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging (Wkb). De knelpunten zijn onder andere toe te schrijven aan capaciteitsgebrek, problemen met de gegevensregistratie en onduidelijkheden in de taakverdeling en uitvoering. Met name kleine gemeenten lijken extra aandacht en ondersteuning nodig te hebben. Dit kan geconcludeerd worden uit de vierde kwartaalrapportage Monitor Omgevingswet en Wkb, gepubliceerd door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).

In de Wet kwaliteitsborging is vastgelegd dat een bouwwerk in gevolgklasse 1 pas in gebruik genomen mag worden na een formele gereedmelding bij de gemeente. Onderdeel hiervan is een verklaring van een kwaliteitsborger. Nu ligt er een wijzigingsvoorstel om hier in uitzonderlijke gevallen van af te kunnen wijken. Op 26 maart 2024 is de internetconsultatie over dit onderwerp van start gegaan.

Op 14 juni 2017 vond in Londen de brand in de Grenfell Tower plaats, waarbij tientallen bewoners om het leven zijn gekomen. Bij deze brand was sprake van een snelle branduitbreiding langs de gevel. Omdat er ook in Nederland zorgen zijn over de brandveiligheid van gevels, heeft minister Ollongren van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), in afstemming met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), besloten gemeenten te vragen de meest risicovolle gebouwen te onderzoeken. In samenspraak met de Vereniging Bouw- en woningtoezicht Nederland (VBWTN) en Brandweer Nederland is daartoe een protocol opgesteld.