Bij de invoering van de Wkb werd afgesproken om het nieuwe stelsel te monitoren en in 2027 definitief te evalueren. Vorig jaar juli verscheen een eerste tussenrapportage. Er konden op dat moment nog geen harde conclusies worden getrokken. Wel werden zorgen geuit en aanbevelingen geformuleerd. We zijn een jaar verder. Hoe staat het er nu voor?

De VNG wil voor de eindevaluatie eind 2027 van de Rijksoverheid de gevolgen van de Wkb beter in beeld brengen. Over de gevolgen, inzet en organisatie van de VTH bestaan nu nog teveel verschillen van inzicht. Wat wordt er nou precies onderzocht?

Als een nieuwe woning onder kwaliteitsborging niet volledig voldoet aan de bouwtechnische regels, zal de kwaliteitsborger geen verklaring afgeven en kan de gereedmelding niet worden afgerond. Om in uitzonderlijke gevallen de ingebruikname toch toe te staan, kan het 'maatwerkvoorschrift ingebruikname' uitkomst bieden.

Voor gemeenten is voldoende duidelijk geworden dat er gaten zitten in de Wkb. Voorzitter Jennemieke Kleijwegt van BWT Nederland pleit voor snelle reparatie in plaats van wachten op de evaluatie van de wet. "Je hoeft niet op data te wachten tot het fout gaat."

De Wkb is in 2024 ingevoerd. Hoe werkt de wet in de praktijk? Om dat uit te zoeken is bij het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) een meldpunt geopend voor gemeenten, kwaliteitsborgers, aannemers en opdrachtgevers.

Het toepassen van een gelijkwaardige maatregel vereist toestemming van het bevoegd gezag, maar kan ook tot gevolg hebben dat het betreffende bouwwerk niet meer onder het stelsel van kwaliteitsborging valt. Hoe zit dat precies en tot welke discussies kan dit leiden?

Nu de Wkb inmiddels twee jaar van kracht is, durft toezichthouder TloKB wel te stellen dat het nieuwe stelsel werkt. Met als resultaat een hogere bouwkwaliteit. Toch vraagt de praktijk nog wel om een aantal verbeteringen, menen gemeenten, kwaliteitsborgers en de TloKB zelf.

Sinds de invoering van de Wkb moet de aannemer aantoonbaar maken dat het opgeleverde bouwwerk voldoet aan alle bouwtechnische voorschriften. Hoewel de Wkb zich primair richt op de hoofdaannemer en niet op de leverancier, heeft de wet wel degelijk impact op de manier waarop leveranciers en hoofdaannemers samenwerken. Daarbij is van belang te beseffen dat een leverancier óók een (onder)aannemer kan zijn.

Moeten er striktere eisen gesteld worden aan de manier waarop kwaliteitsborgers hun werk doen, namelijk controleren of een gebouw voldoet aan de wettelijke technische eisen? Een deel van de gemeenten zou dat toejuichen. Brancheorganisatie VKBN vindt dat het aan de borgers zelf is om te beoordelen hoe ze hun controles uitoefenen en welke informatie ze daarbij gebruiken.

Een kwaliteitsborger moet in het borgingsplan onder andere rekening houden met 'bijzondere lokale omstandigheden' (BLO's). In de praktijk blijkt het nog niet zo eenvoudig om deze te achterhalen. Enerzijds omdat niet altijd de juiste definitie van een BLO wordt gehanteerd; anderzijds omdat het onduidelijk is wie wanneer actie moet ondernemen om de BLO's in kaart te brengen