Bekijk alle content

Deze editie van Bouwkwaliteit in de Praktijk heeft als thema constructieve veiligheid en transformatie.

Mag een balkondeur bij een nieuwbouwwoning aan de buitenzijde zonder beslag worden uitgevoerd? De deur is hierdoor vanaf de buitenzijde niet te openen. Senior specialist Bouwregelgeving Marjolein Berghuis van Nieman Raadgevende Ingenieurs geeft in deze FAQ het antwoord.

Op woensdag 10 april heeft het Europese Parlement (EP) het ingediende voorstel voor herziening van de Verordening bouwproducten (Construction Products Regulation; CPR) goedgekeurd. Lidstaten en marktdeelnemers krijgen straks te maken met een sterk gewijzigde CPR. In dit artikel geven we u op hoofdlijnen een schets van het akkoord.

Als curatoren van bouwmateriaal spelen architecten een cruciale rol in het reduceren van materiaalgebonden CO2-uitstoot. Omdat er geen officiële rekenmethode bestaat die de CO2-uitstoot van een gebouw berekent, steken allerlei informele rekentools de kop op, vaak met de Milieuprestatie Gebouwen (MPG) en het Paris Proof-rekenprotocol als basis. De tien meestgebruikte rekentools op een rij.

Eigenaren van grote publieke gebouwen, zoals voetbalstadions of theaters, zijn verplicht om periodiek de constructieve veiligheid van hun bouwwerken te laten beoordelen. Die verplichting is opgenomen in artikel 3.6a van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Voor de praktische uitvoering van deze beoordeling is een richtlijn opgesteld: de Nederlandse Technische Afspraak (NTA) 8790. Wat houdt deze richtlijn in?

In de Wet kwaliteitsborging is vastgelegd dat een bouwwerk in gevolgklasse 1 pas in gebruik genomen mag worden na een formele gereedmelding bij de gemeente. Onderdeel hiervan is een verklaring van een kwaliteitsborger. Nu ligt er een wijzigingsvoorstel om hier in uitzonderlijke gevallen van af te kunnen wijken. Op 26 maart 2024 is de internetconsultatie over dit onderwerp van start gegaan.

De verrekenfactor voor de milieuprestatie van warmtepompen zoals eerder bekend is per 31 december 2023 gestopt. De afgelopen maanden zijn de milieuverklaringen voor warmtepompen geactualiseerd waardoor de verrekenfactor voor de meeste situaties niet meer nodig is.

Demissionair minister Hugo de Jonge wil in 2025 strengere milieuregels voor nieuw te bouwen woningen, kantoren en andere gebouwen. De Milieuprestatie Gebouwen (MPG) voor woningen zal waarschijnlijk medio volgend jaar worden aangescherpt van 0,8 naar 0,5. Maar hoe kan je bouwen met een MPG van 0,5 of lager? In een nieuwe handreiking, gepubliceerd door de deelnemers van het Lente-akkoord 2.0, laten grote woningbouwers zien welke maatregelen kunnen worden genomen. De handreiking geeft een helder inzicht in wat gekozen maatregelen kunnen opleveren voor de MPG-score.

Vanaf begin 2024 zijn verschillende geactualiseerde onderdelen van het stelsel Energieprestatie van gebouwen (EPG) beschikbaar gesteld aan de markt. Het voornemen is dat deze onderdelen per 1 juli 2024 wettelijk in werking treden.

De regels rond circulair bouwen worden de komende jaren aangescherpt. Zo wil demissionair minister Hugo de Jonge (BZK) in 2025 strengere milieueisen voor nieuw te bouwen woningen, kantoren en andere gebouwen. Daarnaast wordt de weegset in de Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken aangepast waardoor CO2-emissies zwaarder gaan meewegen in de uitkomst van de milieuprestatieberekening voor gebouwen (MPG). Jan-Willem Groot, directeur van Stichting Nationale Milieudatabase (NMD), is uiteraard tevreden over deze strengere eisen, maar ziet daarmee ook de noodzaak groeien om betrouwbare en vergelijkbare milieudata te leveren.

In deze uitgave staat de woningbouwopgave centraal.

Vormen de regels uit hoofdstuk 6 (Gebruik van bouwwerken) van het Besluit bouwwerken leefomgeving een weigeringsgrond voor een aanvraag omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen?

Demissionair minister De Jonge van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) heeft op 7 maart 2024 zijn Wetsvoorstel versterking regie volkshuisvesting ingediend bij de Tweede Kamer. Hij wil hiermee "onze mooie volkshuisvestelijke traditie" in ere herstellen en de overheid weer de regie in handen geven. Zover is het nog niet. Het moet eerst nog door de Tweede en Eerste Kamer worden behandeld. Voorlopig wordt de volkshuisvesting geregeld door verschillende andere wetten die onderling samenhangen.

Op 17 november 2023 publiceerde de Adviescommissie toepassing en gelijkwaardigheid bouwvoorschriften (ATGB) een advies over de toepassing van het zorgplichtartikel uit de Woningwet. De gemeente had een last onder dwangsom opgelegd die bestond uit het moeten verwijderen van een dakconstructie. De belangrijkste aan de ATGB voorgelegde vraag was: mag het bevoegd gezag dat eisen, nu vast stond dat het gebouw met de dakconstructie wel aan de regels van Bouwbesluit 2012 voldeed? Deze casus raakt de verhouding tussen bouwregelgeving en de zorgplichtbepaling. Een relevante vervolgvraag is: hoe zit dat eigenlijk in het Besluit bouwwerken leefomgeving?

Met ingang van 2024 is de Milieulijst - om aanspraak te maken op MIA\Vamil - op een aantal punten aangescherpt. Zo zijn er voor bedrijfsmiddelen die betrekking hebben op de gebouwinrichting en bouwmaterialen geen mogelijkheden meer voor investeringsaftrek.

Het bouwongeval op 21 februari in Lochem dat twee bouwvakkers fataal werd, beheerste een aantal dagen het nieuws. Bij veel andere incidenten in de bouw blijft het bij materiële schade, maar zijn ernstigere gevolgen goed denkbaar. Een gebrekkige vloerconstructie bleek de oorzaak van het instorten van een parkeergarage bij Eindhoven Airport in 2017. Een ander veelbesproken incident was het instorten van de overkapping van het AZ-stadion in 2019. Na elk incident laaien de discussies weer op over het borgen van de constructieve veiligheid.

De kwaliteitsborger controleert het bouwplan en toetst tijdens het bouwproces of voldaan wordt aan de wettelijke, technische eisen. Welke rol speelt de CE-markering bij deze controle? En in hoeverre zijn de prestaties van afzonderlijke bouwproducten te relateren aan de kwaliteit van het bouwwerk?

Dutch Green Building Council (DGBC) heeft Madaster, het kadaster voor materialen, begin dit jaar officieel erkend als gevalideerd instrument voor het berekenen van losmaakbaarheid in de bouw. Betrouwbare inzichten over de mate waarin gebouwen te demonteren zijn op alle schaalniveaus, maken hoogwaardig hergebruik mogelijk.